Powiat Jędrzejowski leży w południowo-zachodniej części Województwa Świętokrzyskiego. Na południu rozciąga się pas wyżyn, a na północy pas starych gór, z których w najbliższym sąsiedztwie znajdują się na południowym-zachodzie Wyżyna Krakowsko - Częstochowska, a na południowym-wschodzie Wyżyna Kielecko - Sandomierska. Oddziela je od siebie obszar Niecki Nidziańskiej - obszernego zapadliska tektonicznego. Jego teren jest odwadniany siecią rzeczną w kierunku Wisły, poprzez główną rzekę Nidę, od której wzięło nazwę Ponidzie.
Krajobraz Ponidzia jest bardzo zróżnicowany. W zachodniej części dominują lessowe wzgórza Garbu Wodzisławskiego z dużym udziałem obszarów leśnych, natomiast północną część Ponidzia zajmuje Płaskowyż Jędrzejowski, charakteryzujący się wydłużonymi, łagodnie zaokrąglonymi wzgórzami. Teren Powiatu Jędrzejowskiego z punktu widzenia geologicznego jest pochodzenia jurajskiego. Pokryty utworami kredy środkowej i górnej. Głównie mamy tu margiel kredowy, który tworzy płaskowzgórza, a tam gdzie nie jest pokryty utworami lodowcowymi daje podstawę do rozwoju rędzin. Powiat Jędrzejowski położony jest w obrębie dwóch mikroregionów: Płaskowyżu Jędrzejowskiego i Garbu Wodzisławskiego, wchodzących w skład krainy geograficznej określanej jako Niecka Nidziańska.
Krajobraz i Lasy
Na terenie powiatu znajduje się kilka ciekawych zespołów krajobrazowych, które zostały włączone do Nadnidziańskiego Parku Krajobrazowego, Miechowsko-Działoszyckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego i Włoszczowsko-Jędrzejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Podstawowym elementem krajobrazu są niewielkie pola o zróżnicowanych uprawach. Miedze i obrzeża pól porośnięte są rzadkimi w skali kraju roślinami towarzyszącymi uprawom, takimi jak kurzyślad błękitny, jaskier polny, czechrzyca grzebieniowa, włóczydło polne czy pszoniak wschodni. Krajobraz ten urozmaicają niewielkie kompleksy leśne oraz doliny biegnące wzdłuż rzek. Są to wielogatunkowe zarośla leszczynowe i taminowe z dużym udziałem gatunków świerków. \r\n
Dominującym gatunkiem lasotwórczym w powiecie jest Sosna pospolita (Pinus silvestris). Poza Sosną dość znaczny udział ma Brzoza brodawkowata (Betula verrucosa) oraz różne odmiany dębów. W strukturze lasów można wyróżnić siedliska borowe - tj. Boru świeżego, Boru Mieszanego świeżego oraz Lasu świeżego i Lasu mieszanego świeżego. Zróżnicowane środowisko naturalne tworzy dogodne warunki dla rozwoju wielu gatunków zwierząt i roślin. Do najatrakcyjniejszych turystycznie rejonów powiatu należą m. in.: Rejon Bocheńca nad Łososiną i Białą Nidą, Zbiornik retencyjny obok Zakrucza, Rezerwat Przyrody w Lubczy obejmujący m.in. wzgórze Okrąglica /florystyczny/, rezerwat przyrody "Gaj" w gminie Jędrzejów /florystyczny/, tereny nad Nidą w Stawach, które wchodzą w skład rezerwatu Umianowice i pasmo Wzniesień Sobkowsko-Korytnickich stanowiące zakończenie Gór Świętokrzyskich.
Zasoby Wodne
Na terenie Powiatu Jędrzejowskiego znajdują się całkowite lub częściowe zlewnie następujących rzek: Nida - najdłuższa rzeka województwa opływająca teren powiatu od strony północno-wschodniej, odwadniająca środkowo-północną część Niecki Nidziańskiej. Jest rzeką nizinną o średnim spadku z licznymi meandrami, uregulowaną w niewielkim stopniu. Źródła położone w pobliżu miejscowości Moskorzew, początkowy odcinek nosi nazwę Białej Nidy,dopiero od połączenia z Czarną Nidą na wysokości miejscowości Żerniki rzeka nazywana jest Nidą. Od miejscowości Żerniki główne dopływy Nidy to: Czarna Nida i Maskalis jako lewobrzeżne oraz Brzeźnica i Mierzawa jako prawobrzeżne, Biała Nida - początkowy odcinek Nidy płynie w kierunku wschodnim i łączy się z Czarną Nidą w km 98,8 Nidy (długość 52,4 km zlewnia 1029,4 km 2 ). Do większych jej dopływów lewobrzeżnych należą: Lipnica, Łososina, Hutka a prawobrzeżnych: Kwilinka i Zdanówka, Mierzawa - bierze swój początek pod Brydzyniem Gmina Kozłów poza granicami Województwa Świętokrzyskiego (na terenie Powiatu Jędrzejowskiego 52,3 km zlewnia 563,6 km 2 ).\r\n
Rzeka ma charakter nizinny, płynie w kierunku wschodnim i uchodzi do Nidy w km 61,9 jej biegu, Brzeźnica - jest jedyną rzeką, która na całej długości płynie w granicach Powiatu Jędrzejowskiego - jej długość wynosi 16,8 km uchodzi do rzeki Nidy w km 80,5 jej biegu, zbiera wody z obszaru 98,0 km2. Zróżnicowana rzeźba i litologia skał podłoża w zlewni Nidy ma istotny wpływ na przepuszczalność utworów powierzchniowych, gęstość sieci rzecznej i kształtowanie się odpływu wód. Zlewnie położone w zachodniej części dorzecza Nidy (Białej Nidy i Mierzawy) posiadają stosunkowo niski odpływ, co wynika ze znacznej przepuszczalności częściowo skrasowiałego podłoża. Najniższy odpływ zaobserwowano w zlewni Mierzawy ze względu na dogodne warunki infiltracji, wysoką retencję zbiorników wód podziemnych oraz intensywne parowanie.
Twoja wyszukiwarka
